Event

Beroepscode

, Kwaliteit professionals

, Vereniging

Beroepsstatuut voor houvast en kracht

“Als je werkt in het publiek sociaal domein heb je nogal wat op je bordje: zorgplicht van de overheid, bestaanszekerheid, mensenrechten.” Grote woorden. Ethica Jurja Steenmeijer gebruikt ze met opzet. Omdat de rol die professionals in het publiek sociaal domein spelen niet te onderschatten is. Jurja adviseerde SAM over het beroepsstatuut. Die ‘grote woorden’ vormen volgens haar de kern van het beroep en dus van dat statuut. Vijf vragen voor Jurja.

Een beroepsstatuut… was dat echt nodig?
“Jazeker. Er is in het sociaal domein een brede behoefte om te professionaliseren. Als individu, maar ook als collectief. Want als publiek professional heb je een bepaalde ruimte om afwegingen te maken en heb je behoefte aan een maatstaf: welke normen hanteer ik? Hoe handel ik rechtmatig én rechtvaardig?

“Als uitvoerder ben je dubbel gebonden”

Het beroepsstatuut geeft een professionele standaard waar je houvast aan hebt als je in je werk tegen spanningsvelden en dilemma’s aanloopt. Want, zoals het ook in het beroepsstatuut staat, je bent als uitvoerder dubbel gebonden: je richt je op de individuele ondersteuningsbehoefte van burgers maar hebt ook een maatschappelijke opdracht.”

Voor wie is het beroepsstatuut bedoeld?
“Niet alleen voor SAM-leden hoor. Het gaat om alle professionals die SAM representeert. Dit beroepsstatuut is er dus voor alle uitvoerende professionals aan de publieke kant van het sociaal domein die zich richten op het bevorderen van een ‘bestaanszeker’ leven. Dat zijn dus onder andere de domeinen werk en inkomen, schuldhulpverlening, maatschappelijke ondersteuning en voorzieningen in de Jeugdwet.”

“Doe ik het goede?”

“Wat ik nog belangrijk vind om te vermelden is dat dit statuut niet alleen vóór de professionals, maar vooral ook ván de professionals zelf is. Het is tot stand gekomen dankzij de inbreng van zoveel mogelijk professionals, tijdens bijeenkomsten en met een digitale raadpleging over de conceptversie van dit document. We zijn in het bijzonder op zoek gegaan naar spanningsvelden uit de praktijk, zodat dit statuut inderdaad behulpzaam is op momenten dat je als professional twijfelt over je aanpak: doe ik het goede?”

Wat zijn de belangrijkste uitgangspunten van het beroepsstatuut?
“De kern van het beroepsstatuut is dat je bijdraagt aan bestaanszekerheid van mensen. De overheid heeft een zogenaamde begrensde zorgplicht: niemand mag tussen wal en schip vallen, iedereen moet minimale middelen kunnen vergaren. Daarnaast gaat het om doelmatigheid: het bevorderen van eigen kracht en ervoor zorgen dat mensen zo snel mogelijk op eigen benen kunnen staan.

“Behandel een ander zoals je zelf behandeld wilt worden.”

En ook zorgvuldigheid is een belangrijk uitgangspunt: een goed dossier opbouwen, respect hebben voor autonomie en privacy, ook daar zit je deskundigheid als professional.

Welk doel bereiken we met het beroepsstatuut?
“Het statuut dient als inspiratie voor de ethische afwegingen die je maakt in je beroepspraktijk. Een wet is te plat om elk individueel persoon recht te doen. Als je de richtlijnen uit dit beroepsstatuut niet hebt, ben je geneigd puur wetmatig te denken. Maar de complexiteit van de werkelijkheid vraagt om die ethische laag: wanneer verdient iemand een tweede of derde kans? En wanneer stopt dat? Het is aan de professional om mensen recht te doen en daarbij helpt dit beroepsstatuut.”

Welke toegevoegde waarde heeft het voor de professional in het sociaal domein?
“Het is een leidraad voor het handelen, een steun in de rug. En op een hoger niveau doet dit beroepsstatuut recht aan de positie en professionele identiteit van alle uitvoerders. Want die professionaliteit behelst veel meer dan puur het uitvoeren van de wet. Dat dat ergens vastligt is van waarde. Uitvoerders kunnen nu beter beoordelen of de beleidskeuzes aansluiten bij hun missie. Daar kan spanning ontstaan, bijvoorbeeld tussen efficiëntie en menselijke waardigheid. Uitvoerders kunnen met het beroepsstatuut in de hand nu beter duidelijk maken waar de schoen wringt. En dat het geen persoonlijke opvatting of onvermogen is, maar gefundeerd in de collectieve missie en moraal van het beroep.

“Dit past niet bij mijn beroep”

Dit statuut biedt jou als individu bescherming en onderbouwing bij het maken van keuzes. Je kunt nu zeggen: dit past niet bij mijn beroep. Je weet dat je gesteund wordt door de hele beroepsgroep, door de collectieve normen die in dit beroepsstatuut zijn vastgelegd.”

gerelateerde artikelen

10 juni 2021 Event Bijstand Participatiewet Schuldhulp Werk en inkomen

Gratis online webinar: Laat verrekenen geen beperking zijn

In Nederland hebben 200.000 mensen met een arbeidsbeperking te maken met negatieve gevolgen van de […]

8 juni 2021 Event Inburgering Statushouders

Betere onderwijskansen voor statushouders: waar moet je dan op letten?

De meeste statushouders die een opleiding volgen, stromen naar het mbo. Het overgrote deel van […]

7 juni 2021 Event Re-integratie

Kabinet maakt 18 mln vrij voor re-integratie van mensen met psychische problemen

Werk als medicijn. Dat is het uitgangspunt van de re-integratiemethode Individuele Plaatsing en Steun (IPS) […]